Seat2Cup Coffee

ด้วยไม่ค่อยจำอะไร หากให้ทบทวนปีนี้ถือว่าการได้เครื่องคั่วตัวใหม่เมื่อต้นปีเป็นเรื่องสำคัญที่สุดสำหรับซีททูคัพ นับเป็นการสร้างความมั่นใจและเป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาไปสู่การเป็นโรงคั่วที่มีคุณภาพเชื่อถือได้ ผมยังมีความฝันต่อไปว่า ในปีใหม่นี้และในปีต่อๆ ไป อาชีพคนคั่วกาแฟ หรือความเป็นโรงคั่วกาแฟที่มีคนไทยเป็นคั่ว จะได้รับความยอมรับนับถือมากขึ้นบ้าง หรืออย่างน้อยก็ควรได้รับความนับถือเทียบเคียงกับต้นกาแฟที่เติบโตในแผ่นดินไทยที่หลายคนภูมิใจกัน ความฝันนี้จะเป็นจริงได้คงต้องฝันต่อไปอีกว่าผู้คนในสังคมจะมีความคิดและน้ำใจเปิดกว้างมากขึ้น สามารถทำความเข้าใจและแยกแยะเรื่องต่างๆ ได้บ้าง ในปีใหม่นี้นอกจากผมจะตั้งหน้าตั้งตาฝันต่อไปอย่างไม่ลดละแล้ว ยังจะตั้งใจนำเรื่องที่เป็นประโยชน์มาเล่าไว้ในบล็อคนี้อย่างสม่ำเสมอด้วยเพื่อเป็นการตอบแทนทุกท่านที่เป็นกำลังใจติดตามอ่านมาโดยตลอดและมีแนวโน้มมากขึ้นเรื่อยๆ (จากสถิติใน blog.com)

ทิ้งท้ายกันด้วยข่าวล่าเรื่องการปรับหน้าเวบใหม่ของสมาคมบาริสต้าไทย ที่คุณชาตรีได้เอามาเล่าไว้แล้วที่เอสเปรสโซเฟรนด์ รวมถึงข่าวการแข่งขัน National Thailand Barista Championship 2008 ที่เคยพูดถึง ซึ่งได้เริ่มประชาสัมพันธ์อย่างจริงจังแล้ว แต่รายละเอียดยังไม่ละเอียดนัก คาดว่าจะมีการทยอยเพิ่มเติมกันต่อไป ในชั้นนี้อยากให้ช่วยกันประชาสัมพันธ์กันไปพลางก่อน หรืออาจดาวน์โหลดใบสมัครมากรอกไว้ กำหนดการณ์วันตั้งโต๊ะรับสมัครน่าจะไม่ช้าไปกว่าต้นเดือนกุมภาพันธ์ที่กำลังจะถึง หากมีรายละเอียดที่ละเอียดมากกว่าปัจจุบันนี้ผมจะรีบนำมาบอกกล่าวกันนะครับ

หากใครบังเอิญหลงเข้ามา และยังไม่รู้ว่าเสาร์นี้เขาจะมีอะไรกันที่กาแฟซานาบีน ก็ขอฝากข่าวข่าวฝากไว้นะครับว่าเขาจะเปิดให้ชิมกาแฟกันแบบไม่มีค่าใช้จ่าย กาแฟที่จัดมาก็ระดับนามอุโฆษทั้งนั้น ถือเป็นโอกาสอันดีสำหรับผู้สนใจกาแฟทั่วไป รายละเอียดช่วยติดตามกันเองที่นี่นะครับ คลิก เสียดายที่ผมไปไม่ได้แต่หวังว่าโอกาสหน้าคงไม่พลาด

พูดไปบ้างแล้วในคอมเม้นท์ของบล็อคเมื่อวันก่อน เลยอยากจะขยายขึ้นไปอีกเผื่อเพื่อนๆ บางคนยังไม่คุ้น ที่ผ่านมาเราอาจเคยได้ยินคำว่า indy cafe ที่สั้นมาจาก independent coffee house มีคนให้ความหมายไว้บ้างแล้ว ตัวผมเองชอบเชื่อมโยงกับศิลปินทำเพลงที่ทำเกือบทุกอย่างด้วยตัวเอง ไม่พึ่งทุน ช่องทางการโฆษณา หรือช่องทางการจัดจำหน่ายจากบริษัทนายทุน เวลาเป็นร้านกาแฟก็น่าจะหมายถึงร้านเล็กที่พึ่งพาตัวเองและเป็นตัวของตัวเองอย่างยิ่งยวด หาก 3rd wave ที่กำลังจะพูดถึงนี้หมายความต่างกันไปแต่เป็นสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นในสังคมกาแฟบ้านเรา

แรงบันดาลที่มีในกาแฟส่งกลิ่นหอมได้ไกลไม่ว่าจากยุโรปถึงอเมริกาหรือเชียงใหม่ถึงกรุงเทพฯ สัปดาห์ก่อนเมื่อเสร็จจากลุยสวนเพื่อดูว่ากาแฟบนดอยสะเก็ดออกผลอย่างไรแล้ว จึงตั้งใจแวะไป october เอสเปรสโซบาร์ใกล้มหาวิทยลัยเชียงใหม่(อยากจะบอกชื่อถนนแต่จำไม่ได้แล้วครับว่าถนนอะไร) เพื่อเยี่ยมเยียนคุณเขมเพื่อนของเราที่เคยแวะเวียนมาให้กำลังใจในบล็อคนี้ และถือโอกาสให้กำลังใจกลับบ้าง

october เป็นร้านกาแฟเล็กๆ แต่ตกแต่งอย่างเรียบร้อย เรียบง่ายมีสไตล์ ผมนั่งซดเอสเปรสโซอยู่หน้าร้านที่ต้อนรับเราด้วยเก้าอี้ตัวเล็กๆ สองตัวพร้อมสิ่งจำเป็นอย่างที่เขี่ยบุหรี่ ที่ข้างถนนนั้นไม่มีอะไรให้ชมมากนอกจากรถราที่ขับไปมา กลิ่นท่อไอเสีย และเสียงเครื่องยนต์ ผมเหนื่อยเหลือเกินแต่ก็ถูกทำให้สดใสขึ้นด้วยกาแฟที่อยู่ในถ้วยพอร์ซเลนเนื้อหนาประทับตรา dalla corte สุดยอดเครื่องชงจากมิลาโน่ แอซิดี้ที่มากล้นและค่อนข้างคม บอดี้ดีแต่ออก muddy เชื่อว่าถ้าใช้น้ำร้อนกว่านี้รสชาติจะกลมกล่อมกลมกลืนขึ้น ส่วนกลิ่นนั้นหอมแรงแต่ก็ไม่เท่ากลิ่นของแรงปรารถนาบันดาลใจที่ลอยฟุ้งเหนือถ้วย เชื่อผมเถอะว่า espresso ที่นี่จะพัฒนาต่อไปเรื่อยๆ ตราบที่เจ้าของร้านยังไม่หมดรักกาแฟ

เวลาไปเชียงใหม่อาจมีคนถามว่าคุณได้ไปร้านกาแฟไหนมาบ้าง คุณจะไปร้านกาแฟไหนก็ได้ครับ แต่ต่อไปนี้ผมจะถามคนที่ไปเชียงใหม่มาบ้างว่า “แล้วได้ไปดื่มเอสเปรสโซที่ october มาหรือยัง”

เนื่องจากเป็นบล็อคฟรีครับจึงมีข้อจำกัดหลายอย่าง สำหรับรูปถ่ายผมจึงเลือกไปเก็บไว้ที่ flickr ซึ่งใช้งานง่ายกว่าและดูภาพได้ง่ายสบายตากว่าแต่ก็เป็นของฟรีเหมือนกัน การจัด set เขาให้ได้เพียง 3 sets เท่านั้น ดังนั้นในระหว่างที่ยังไม่คิดจะทำแบบเสียสตางค์จึงต้องใช้วิธีเปลี่ยน set ไปเรื่อยๆ ตามการใช้งานล่าสุด

สำหรับชุดประเดิมนี้ ผมได้จัดไว้ 2 set ครับ หนึ่งคือชุดภาพจากสวนกาแฟที่ดอยช้าง และอีกหนึ่งคือชุดภาพร้านกาแฟมิ่งมิตรของคุณพาโชคเพื่อนที่ดีของเรา นอกเหนือจาก set ยังมีภาพต่างๆ ที่เพิ่งถ่ายมาจาก trip เชียงรายเชียงใหม่ 2007   คลิกชมที่นี่เลยนะครับ click

สำหรับ side bar ตอนนี้เพิ่ม blog roll เข้ามาเพื่อลิงค์กับบล็อคของเพื่อนๆ บ้าง ส่วนอื่นๆ คงต้องใช้ tag ไปก่อนนะครับเพราะยังไม่สามารถใส่ html ได้ ผมจะพยายามติด tag ให้มากขึ้นเผื่อจะค้นหาอะไรได้ง่ายขึ้นบ้าง ขออภัยในความไม่สะดวกด้วยนะครับ

หายไปหลายวันครับด้วยถึงเวลาต้องไปเยี่ยมสวนกาแฟแล้ว เนื่องจากช่วงนี้ของทุกปีเป็นช่วงที่กาแฟทยอยสุกและชาวสวนเริ่มกระบวนการผลิตอีกครั้งหนึ่ง ไม่ใช่เพียงแต่ในประเทศเราเท่านั้น แต่รวมถึงประเทศปลูกกาแฟส่วนใหญ่ทั่วโลกด้วยถือเป็นช่วงเวลาที่คนกาแฟต้องยุ่งที่สุดช่วงหนึ่งของปี ในทริปนี้ผมได้ไปทั้งดอยช้างที่เชียงราย และดอยสะเก็ดที่เชียงใหม่ ไปคราวนี้ได้เจาะดูรายละเอียดในกระบวนการเก็บเกี่ยวและการทำสารมากขึ้น ได้แลกเปลี่ยนข้อมูลกันในฐานะที่เราเป็นคนคั่วกาแฟซึ่งจะต้องสัมผัสเมล็ดกาแฟเกือบทั้งปีปัญหาใหญ่ๆ ในปีที่ผ่านมาเช่นความชื้นที่มากเกินไปจนทำให้เมล็ดบวมและซีด เควกเกอร์ เมล็ดมีแผล ควรจะต้องลดลง ปัญหาหลายอย่างในแหล่งปลูกยังคงยากต่อการแก้ไข เช่นสถานที่ตากไม่เพียงพอ การเก็บเกี่ยวอย่างปราณีตทำได้ยากเนื่องจากต้องจ้างแรงงาน เครื่องจักรที่ใช้เช่นเครื่องลอกเปลือกหรือแม้แต่เครื่องสีของบางบ้านส่วนใหญ่ถูกสร้างมาเพื่อใช้กับกาแฟโรบุสต้าแต่ไม่เหมาะกับการใช้กับอราบิก้าซึ่งผ่านกระบวนการที่ต่างกัน การแก้ปัญหาเหล่านี้ล้วนต้องใช้ความคิด บางครั้งต้องใช้เงินทุน แต่ที่สำคัญที่สุดผมคิดว่าต้องใช้ความตั้งใจและแรงบันดาลใจอย่างมาก หากเท่าที่สัมผัสคู่ค้าผู้ปลูกหลายๆ คน แววตายังสะท้อนความตั้งใจและความพยายามในการปรับปรุงคุณภาพอยู่พลอยทำให้คนคั่วเล็กๆ อย่างเรามีความหวังและกำลังใจไปด้วย

ไปเยี่ยมสวนกาแฟที่ดอยช้างปีนี้สังเกตเห็นต้นกาแฟที่ออกผลสุกสีเหลืองหลายต้น สอบถามคนปลูกยังไม่ได้คำตอบว่าเป็นพันธุ์อะไรกันแน่ ความจริงนั้นเรื่องพันธุ์กาแฟที่มีปลูกอยู่ในจังหวัดทางภาคเหนือได้รับการส่งเสริมจากศูนย์วิจัยต่างๆ แต่ปัญหาที่พบส่วนใหญ่คือการจัดการสวนยังไม่ดีพอไม่มีการควบคุมเรื่องพันธุ์ให้เป็นระเบียบเรียบร้อย ผู้ปลูกไม่ทราบว่าในสวนของตัวเองนั้นมีพันธุ์อะไรอยู่บ้าง จากเชอรี่สีเหลืองสวยสุกใสจูงใจให้ผมลองค้นเอกสารเก่าๆ ดู พบว่าพันธุ์กาแฟที่สามารถให้ผลสุกสีเหลืองนั้นมีอยู่หลายพันธุ์ เช่น เบอร์บอน คาทูร่า และคาทูย หากเป็นที่ทราบกันว่าอราบิก้าในเมืองไทยส่วนใหญ่เป็นพันธุ์ลูกผสมที่เรียกว่าคาติมอร์(ไฮบริโดเดอติมอร์ผสมกับคาทูร่า) เนื่องเพราะทนต่อโรคราสนิมได้ดีกว่า และจากบทความเรื่องพันธุ์กาแฟของอาจารย์อาภรณ์ ธรรมเขต ที่เขียนไว้ตั้งแต่ปีพ.ศ.2528 ได้ให้ข้อมูลไว้จนอาจเชื่อได้ว่าต้นกาแฟที่ผมเห็นนั้นมีโอกาสที่จะเป็นลูกผสมระหว่างคาทูย อมาเรโล(ซึ่งให้ผลสุกสีเหลือง) กับคาติมอร์อีกทีหนึ่ง

เรื่องพันธุ์กาแฟถือเป็นเรื่องที่น่าสนใจและมีผลกับรสชาติไม่แพ้เรื่องของกระบวนการผลิต น่าเสียดายที่งานวิจัยจากส่วนราชการมีงบประมาณไม่มากและขาดแคลนบุคลากรไม่มีระบบที่สามารถทำงานอย่างต่อเนื่องได้ อาจารย์อาภรณ์เคยเล่าให้ฟังว่าการพัฒนาพันธุ์กาแฟนั้นต้องใช้การทดลองอย่างอดทนและต้องใช้เวลามาก ต้องรอให้สายเลือดนิ่งเป็นรุ่นๆ ไป ต้องทำกันต่อเนื่องเป็นสิบๆ ปี หากไม่มีการสนับสนุนอย่างจริงจังย่อมทำไม่ได้ ชาวสวนหลายรายต้องช่วยเหลือตัวเองด้วยการเพาะกล้ากาแฟไว้ใช้เองจึงไม่สามารถบ่งชี้ได้ว่าพันธุ์กาแฟที่ใช้นั้นเป็นพันธุ์อะไรแน่ ทำให้ยากต่อการจัดการและควบคุมคุณภาพ เรื่องนี้ถือว่าเกินกว่าที่ผมจะช่วยเหลืออะไรได้ครับ จึงขอไปเพียงว่าให้ช่วยแยกจำเพาะเมล็ดกาแฟสุกสีเหลืองมาสักจำนวนหนึ่งแล้วเราจะลองทดสอบรสชาติจากโต๊ะ cupping ว่ามีบุคลิกที่แตกต่างและน่าสนใจหรือไม่ เพื่อที่จะทดลอง clone ไว้ใช้ในการขยายแปลงปลูกต่อไป

หลังจากรับชมรับฟังพระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวด้วยความสุขเหมือนคนไทยอื่นๆ แล้ว เมื่อเดินออกไปจากโรงคั่วไม่กี่ก้าวเป็นริมถนนศรีอยุธยายังสามารถชมความสวยงามจากพลุไฟที่ร่วมถวายพระพรซึ่งจุดจากบริเวณราชตฤณมัยสมาคม เสียงพลุยังดังมาถึงตรงนี้คละเคล้ากับเสียงร้องอื้ออึงแสดงความตื่นเต้นชื่นชมของผู้คนที่ล้อมวงกันเต็มสองข้างถนน ผมเชื่อว่าเวลาแบบนี้เป็นช่วงเวลาแห่งความสุขของคนไทยครับ โดยเฉพาะเมื่อได้เห็นว่าพระเจ้าแผ่นดินที่เขารักได้เจริญพระชนมายุยืนยาวด้วยพระพลานามัยที่แข็งแรง 

ในฐานะคนไทยคนหนึ่งผมจึงขอร่วมถวายพระพรพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวในโอกาสที่ทรงเจริญพระชนมายุ 80 พรรษาในปีนี้ ขอพระองค์ทรงพระเจริญ มีพระพลานามัยที่แข็งแรงสมบูรณ์ ทรงเป็นร่มไทรและศูนย์รวมใจให้กับคนไทยไปอีกนานเท่านาน 

ความจริงผมควรจะช่วยประชาสัมพันธ์นานแล้ว แต่ก็ยุ่งๆ จนลืมไป รู้ตัวอีกทีก็ถึงกำหนดแล้ว นั่นคืองานขายลดราคาสินค้าประจำปีของ SIMENS ซึ่งจัดบริเวณอาคารอิสสระเพลสใกล้กับอาคารชาญอิสสระ 2 ที่เราอยู่ งานนี้มีสินค้าหลายรายการ ลดราคากันมากน้อยคละกันไป มีผู้ให้ความสนใจมากมาย ร้านรวงบริเวณใกล้เคียงพลอยได้อานิสสงส์คึกคักกันใหญ่ ซีททูคัพเราก็ขายกันสนุก วันนี้(2ธ.ค.)ยังมีอีกวันนะครับใครสนใจจะลองแวะมาดูก็ได้หากไม่ยี่หระกับฝูงชนจำนวนมาก